Srpski  English

Prirodni most "Veliki Prerast"

Prirodni most „Veliki Prerast“

Reka Vratna uliva se u Dunav nizvodno od Đerdapske klisure, na zapadnom obodu Dakijskog basena. Reka je duga samo 26 km, a njen sliv se delimično nalazi na istočnim padinama planine Veliki Greben.

Gornji deo sliva Vratne usečen je u kristalastim škriljcima, dok je najniži deo sastavljen od laporaca, glinaca i peščara. Između ta dva dela nalazi se kraška oblast jurskih (titonskih) krečnjaka, koja pokriva oko 10 km2. Krečnjaci su slojeviti, sa nagibom prema istoku. Oko 3,5 km doline Vratne je usečeno u ove krečnjake, stvarajući 150 m duboku klisuru.

Izvanredne karakteristike klisure su Mala Prerast, Velika Prerast i Suva Prerast – tri prirodna mosta koja pokrivaju vodotok na dužini od 94 m. Velika i Mala Prerast se nalaze jedna pored druge na krajnjem nizvodnom delu klisure, dok se Suva Prerast nalazi 3 km uzvodno. Mala Prerast pokriva reku u dužini od 15 m, ima otvor od 30 m širine i 30 m visine. Samo 100 m uzvodno od Male Prerasti nalazi se i Velika Prerast. Dužine je 45 m sa otvorom 25 m širine i 30 m visine. Gornji deo prirodnog mosta ima oblik vrha koji se nalazi na 65 m visine od rečnog korita.

Suva Prerast, treći prirodni most, nalazi se u najuzvodnijem delu klisure. Dugačka je 34 m, sa otvorom širine 20 m i visine 15 m. Naziv Suva prerast potiče od činjenice da krajem leta reka Vratna uzvodno presušuje u dužini od 50 m.

Ova tri prirodna mosta u jednoj relativno kratkoj klisuri imaju izuzetnu i jedinstvenu vrednost. Ovoj prirodnoj vrednosti pridodata je i vrednost od kulturnog značaja – Manastir Vratna, koji se nalazi nizvodno od izlaza iz klisure.